Obrazloženje žirija 2008.

 Žiri Fonda Radoje Tatić i Udruženja književnih prevodilaca Srbije koji dodeljuje nagradu za najbolji prevod sa španskog ili portugalskog jezika ove godine radio je u sastavu Elizabet Vasiljević, prevodilac (predsednica žirija), Marica Josimčević, prevodilac i pisac, Jasmina Nešković, prevodilac, Ana Jovanović, viši lektor na Filološkom fakultetu u Beogradu, i Ivan Milenković, urednik na Trećem programu Radio Beograda, prevodilac i predsednik Fonda Radoje Tatić.

U toku 2006. i 2007. godine objavljeno je više od stotinu naslova prevedenih sa španskog ili portugalskog jezika. Razmotreno je preko 50 prevedenih knjiga i Žiri sa žaljenjem konstatuje da je bilo mnogo loših prevoda, čak i tamo gde su potpisnici prevoda bila poznata prevodilačka imena, kao i da se većina izdavača odnosi prema prevodu s vidnom nebrigom i površno, što u velikoj meri umanjuje kvalitet prevoda i samog dela.

Ovom prilikom bismo posebno želeli da skrenemo pažnju na sjajne prevode naše koleginice koja je preminula prošle godine u oktobru, Nine Marinović, objavljene 2007. godine u Izdavačkoj knjižarnici Zorana Stojanovića, među kojima su Grasijanov Znalac, Sonate Del Valje-Inklana, Misli i razmišljanja Luisa iz Leona, i da predložimo Udruženju književnih prevodilaca Srbije da organizuje posebno veče posvećeno ovoj izvanrednoj prevoditeljki koja nas prerano napustila.

U najuži izbor za ovogodišnju nagradu ušli su prevodi sledećih dela:Huan Oktavio Prens,Gospodin Krek, u prevodu Gordane Ćirjanić, Prosveta 2006; Hose Manuel Fahardo,Pismo s kraja sveta, u prevodu Vuka Šećerovića, Geopoetika, 2007; Pio Baroha,Svet je takav, u prevodu Biljane Isailović Bukvić, Utopija 2007 i Benito Peres Galdos,Donja Perfekta, u prevodu Biljane Isailović Bukvić, Clio 2007.

Žiri je imao veoma težak zadatak ali je na kraju većinom glasova odlučio da ovogodišnju nagradu Radoje Tatić ponese prevodilac Biljana Isailović Bukvić za prevod dela Donja Perfekta, Benita Peresa Galdosa.

Benito Peres Galdos je po opštem mišljenju najveći španski pisac posle Servantesa. Živeo je od 1843. do 1920. godine, a počeo je da piše 1867. i pisao je do svoje smrti, dakle nešto više od pedeset godina. Napisao je 77 romana (što je ukupno 87 tomova) i 24 pozorišna komada. Njegovo deloslika integralno špansko društvo koje obuhvata razne ljudske karaktere i zalazi u sve domene života: istorijske, socijalne, religijske,moralne, erotske, psihološke, ekonomske, itd. Zbog njegove izuzetne stvaralačke moći, i njegovog genija da putem reči reprodukuje ukupnu stvarnost jedne epohe, jedini je španski pisac koga su poredili, u najboljem smislu, s velikim evropskim piscima 19. veka, kao što su Balzak, Dikens, Tolstoj i Dostojevski. Roman, Donja Perfekta jedno je od njegovih dela s najvećim književnim vrednostima. U okviru osnovnog sukoba između lažnih verskih osećanja i otvorenog duha napretka, između volje za moć i čistote duše, prikazana je čitava galerija likova. Galdosovo najveće umeće svakako je velika psihološka iznijansiranost glavnih likova, naročito same Donja Perfekte, potom vrlo diskretan duh tragičnosti koji ne zapada u patetiku, već naprotiv, u nešto što bismo mogli nazvati estetičkim duhom tragičnog.

Galdosov jezik je raskošan, tečan, ritam kazivanja živ, pun akcije – što naravno, sve doživljavamo kroz izvanredan prevod Biljane Isailović Bukvić. U romanu ima i dosta narodnih izreka i poslovica, za šta naš prevodilac nalazi adekvatne saobraznosti u srpskom. I u slikanju atmosfere dela i u odgovarajućoj leksici koje su svojstvene kraju 19. i početku 20. veka, naš prevodilac vešto i sa umećem kreativnog prevođenja nalazi odgovarajuća jezička rešenja u srpskom jeziku. Tako dolazimo do prevoda koji se čita kao da je delo pisano na srpskom, što je najveći domet svakog uspešnog prevodioca i ujedno njegova najveća ambicija.Zahvaljujući dvostrukom postignuću, napisanog i prevedonog, roman Donja Perfekta je delo koje se čita u dahu.

U Beogradu, 17.06.2008. godine