Obrazloženje žirija 2012.

Obrazloženje nagrade "Radoje Tatić", za najbolji prevod sa španskog i portugalskog jezika u oblastima poezije, proze i eseja, koja se 2012. godine dodeljuje Gordani Ćirjanić za prevod knjige Hosea Antonija Marine Teorija stvaralačke inteligencije u izdanju "Službenog glasnika" iz Beograda.

Verovatno je nemoguće utvrditi granicu između spisateljskog i prevodilačkog poziva, naročito ako ih – oba ta poziva – objedinjuje jedna osoba, u ovom slučaju vrhunska prevoditeljka i vrhunska spisateljica Gordana Ćirjanić. Upravo stoga nemoguće je reći koji udeo u prevođenju pripada spisateljici, a koji je udeo prevoditeljke u pisanju romana. Na tu dilemu teško da može da odgovori i sama Gordana Ćirjanić, ali ono što je izvesno jeste da se još jednom pokazalo – i to krajnje ubedljivo – da je uslov svih prevodilačkih uslova, zapravo, poznavanje jezika na koji se prevodi.
Obiman tekst španskog filozofa i esejiste Hosea Antonija Marine Gordana Ćirjanić prevodi gipkom i sigurnom rečenicom, sa izraženom jezičkom samosvešću i bez padova koncentracije i energije. Tekstu koji vrvi od skrivenih upućivanja i hotimično otvorenih jezičko-teorijskih pukotina, prevoditeljka prilazi bez opterećenja, ali i sasvim skrupulozno, ne propuštajući da uhvati i prenese kako jezičku inventivnost, tako i teorijsku odgovornost pisca. Prevodilačko umeće Gordane Ćirjanić uspelo je da pomiri ambivalentnosti teksta, njegovu konstitutivnu nestabilnost, njegovu hotimičnu kolebljivost, i zahtev za strogošću. Prevoditeljka ne beži od tehničkog nivoa jezika, niti se krije iza komplikovanih konstrukcija, već preuzima odgovornost i rešava ih, što znači da značenje teksta prenosi pouzdano, čuvajući pritom razigran jezički izraz.


"Teorija stvaralačke inteligencije" Hosea Antonija Marine, ozbiljna, zanimljiva i korisna knjiga koja se, jezikom nepretencioznim ali preciznim i delotvornim, usudila da dotakne krajnje složene stvari – probleme jezika, pamćenja, stvaralaštva, odnosa inteligencije i emocija – dobila je svog prevodioca. A kada autor, ili knjiga, posebno kada je reč o velikim i složenim tekstovima, dobiju svog prevodioca onda jedna kultura, u ovom slučaju srpska, ima sve razloge za slavlje.